PRAWA I OBOWIĄZKI DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM
Organizacja Narodów Zjednoczonych w 1989 roku uchwaliła Konwencję o Prawach Dziecka, ratyfikowaną przez Polskę w 1991 roku. Konwencja ta określa status prawny i społeczny dziecka z uwzględnieniem obowiązujących we współczesnym świecie regulacji międzynarodowych oraz dorobku pedagogiki w zakresie wychowania dzieci.
Z uwagi na dobro dziecka Konwencja nakłada na rodziców, opiekunów również wychowawców oraz organy władzy państwowej obowiązki kierowania się dobrem dziecka we wszystkich działaniach na jego rzecz, uwzględniając jego godność osobistą i tożsamość, przy czym państwo ma obowiązek zapewnienia dziecku potrzeb zdrowotnych i bytowo-wychowawczych.
Przekraczając próg przedszkola dzieci wchodzą w swój pierwszy społeczny świat z pewnym bagażem doświadczeń. W tym świecie to do dorosłych należy wypracowanie norm i wzajemnych relacji w grupie rówieśniczej i w środowisku przedszkolnym. Mamy nauczyć dzieci stosowania ustalonych reguł, pamiętając o wspieraniu indywidualnego rozwoju.
Dzieci w wieku przedszkolnym charakteryzuje myślenie konkretno-wyobrażeniowe. Potrzebują one szczegółowych zasad i precyzyjnego określenia czego nie wolno, a co jest dozwolone. Jeżeli dzieci same ustalają swoje zasady, wtedy w znacznie większym stopniu biorą za nie odpowiedzialność, gdyż są to ich własne zasady, a nie narzucone z zewnątrz.
Przedszkolak ma prawo do:
- życia bez przemocy i poniżania - oznacza to, że: bicie, znęcanie, okrutne i poniżające traktowanie są niedopuszczalne i karane
- wychowywania w rodzinie - oznacza to, że: nikomu nie wolno zabrać dziecka od rodziców, chyba, że z bardzo ważnych powodów; gdyby zdarzyło się, że rodzice będą osobno dziecko ma prawo do kontaktów z obojgiem rodziców
- życia i rozwoju - oznacza to, że nikogo nie można bezprawnie pozbawić życia,
- nauki - oznacza to, że dziecko może uczyć się tak długo jak pozwalają na jego zdolności, jeżeli ma 6 lat to zaczyna naukę w klasie "0", pracować może jak skończy 15 la,t
- informacji - oznacza to, że powinien poznać swoje prawa, powinien mieć dostęp do różnych źródeł wiedzy,
- wypowiedzi - oznacza to, że w ważnych sprawach dotyczących dziecka, może ono wygłosić swoje zdanie, opinię, oświadczyć własną wolę,
- swobody myśli sumienia i religii - oznacza to, że gdy dziecko jest już wystarczająco świadome, samo może decydować o swoim światopoglądzie, wcześniej rodzice maja prawo dzieckiem kierować,
- prywatności - oznacza to, że dziecko może dysponować własnymi rzeczami, ma prawo do tajemnicy korespondencji, nikomu nie wolno bez bardzo ważnych powodów wkraczać w sprawy osobiste i rodzinne dziecka,
- tożsamości - oznacza to, że dziecko musi mieć nazwisko, obywatelstwo, poznać swoje pochodzenie, mając 13 lat musi być zapytany o zgodę gdyby miał zostać adoptowany, a także gdyby miał mieć zmienione nazwisko.
Przedszkolak:
- jest odpowiedzialny za ład i porządek na swojej półce oraz w kącikach zainteresowań,
- stosuje przyjęte umowy,
- zna zasady regulujące zachowanie w przedszkolu podczas korzystania ze wspólnych zabawek, oraz w czasie zabaw w kącikach zainteresowań,
- współdziała z zespołem i w zespole na podstawie utworzonego i przyjętego kontraktu grupowego,
- przyswaja i stosuje formy grzecznościowe,
- respektuje polecenia nauczyciela,
- jest życzliwy wobec kolegów,
- szanuje własność innych,
- uczy się odpowiedzialności, przyjmuje obowiązki i wywiązuje się z nich
- szanuje wytwory pracy oraz zabawę kolegów i pracę dorosłych,
- okazuje pomoc i opiekuje się mniej sprawnymi oraz słabszymi kolegami,
- dokonuje wyborów opierając się na wartościach uniwersalnych jak: dobro, piękno, miłość i prawda z uzasadnieniem swojego wyboru.